Bloedwaarden per lichaamssysteem
Elke bloedwaarde hoort bij een systeem in je lichaam: lever, schildklier, hart, hormonen. Zoek hieronder een waarde op. Per waarde lees je het referentiebereik en wat een afwijking kan betekenen.
Stel je eigen bloedtest samen met precies de biomarkers die je nodig hebt.
57 markers Zoeken...
ALAT (Alanine-aminotransferase)
De ALAT waarde laat zien hoeveel alanine aminotransferase er in uw bloed zit. Dit enzym zit vooral in de lever. Daardoor is ALAT de meest leverspecifieke van de routine-enzymen. Komt het in het bloed terecht, dan zijn er levercellen beschadigd geraakt. Bij volwassen mannen loopt de referentiewaarde tot 45 u/l en bij vrouwen tot 34 u/l. Een licht verhoogd resultaat is gewoon en heeft verschillende oorzaken. Leververvetting staat daarbij bovenaan, ruim boven alcohol en hepatitis.
ASAT (Aspartaat-aminotransferase)
De ASAT waarde laat zien hoeveel aspartaat-aminotransferase er in uw bloed circuleert. Dat is een enzym dat vrijkomt zodra cellen beschadigd raken. ASAT zit in de lever, maar net zo goed in skeletspieren, hartspier, nieren, hersenen en rode bloedcellen. Daardoor is een verhoogde ASAT waarde op zichzelf geen leverwaarde. Een zware training een dag eerder verklaart de uitslag vaker dan een leverziekte dat doet. De referentiewaarde loopt bij mannen tot 35 u/l en bij vrouwen tot 31 u/l. Wat de uitslag betekent, blijkt pas uit de combinatie met ALAT, gamma-GT en CK.
Albumine
Albumine is het meest voorkomende eiwit in het bloed, geproduceerd door de lever. Het handhaaft de vochtbalans, transporteert hormonen en voedingsstoffen en dient als indicator van de lever- en nierfunctie.
Alkalische Fosfatase
Alkalische fosfatase, op een uitslag vaak afgekort tot ALP of AF, is een enzym dat in bijna elk weefsel voorkomt. Twee bronnen bepalen vrijwel volledig wat er in het bloed belandt. De eerste is de lever, en daarbinnen vooral de cellen die de kleine galgangen bekleden. De tweede is het bot, waar het enzym vrijkomt bij de aanmaak van nieuw botweefsel. Een verhoogde uitslag zegt daarom nog niet waar de stijging vandaan komt. Die vraag beantwoordt u niet met dit ene getal. U beantwoordt hem met de waarden ernaast, met uw leeftijd en met uw situatie.
Anti-TPO
TPO-antilichamen richten zich op het thyroïdperoxidase-enzym dat betrokken is bij de productie van schildklierhormonen. Verhoogde waarden kunnen wijzen op auto-immuunschildklieraandoeningen zoals de thyroïditis van Hashimoto. Uw zorgverlener kan helpen bepalen wat uw TPO-antilichaamresultaten betekenen.
Apo(B) (Apolipoproteïne B)
Apolipoproteïne B (ApoB) is het belangrijkste eiwit op LDL en andere atherogene lipoproteïnen. Elk atherogeen deeltje draagt precies één ApoB-molecuul, waardoor het een precieze meting is van het totale aantal deeltjes dat kan bijdragen aan plaquevorming.
BSE (Bezinkingssnelheid Erythrocyten)
Uw bezinking waarde geeft aan hoe snel rode bloedcellen in een rechtopstaand buisje naar beneden zakken. Het laboratorium leest die afstand na precies één uur af, in millimeter per uur. Normaal gesproken zakken de cellen langzaam naar beneden. Bij ontsteking stijgen bepaalde eiwitten in het bloed. Die eiwitten laten de cellen aan elkaar plakken. Daardoor zakken rode bloedcellen sneller naar beneden en valt de uitslag hoger uit. De bezinking (BSE) meet de ontsteking dus niet rechtstreeks. Hij meet er een natuurkundig gevolg van. Dat onderscheid bepaalt hoe u de uitslag hoort te lezen.
Bilirubine (indirect)
Indirecte bilirubine is het deel van je bilirubine dat je lever nog niet heeft bewerkt. De waarde wordt niet apart gemeten maar berekend: je totale bilirubine min je directe bilirubine, in dezelfde eenheid. Die opsplitsing helpt te bepalen waar een afwijkend totaal vandaan komt. Op deze pagina lees je wat je indirecte bilirubine kan betekenen.
Bilirubine Direct
Direct (geconjugeerd) bilirubine is de wateroplosbare vorm van bilirubine die door de lever is verwerkt. Verhoogde waarden kunnen wijzen op galwegobstructie of leverziekte en vormen een belangrijk onderdeel van de leverfunctiebeoordeling.
Bilirubine Totaal
Totaal bilirubine meet de gecombineerde hoeveelheid direct en indirect bilirubine in uw bloed. Bilirubine is een afvalproduct dat ontstaat bij de normale afbraak van rode bloedcellen, en verhoogde waarden kunnen wijzen op leverziekte, galwegproblemen of verhoogde afbraak van rode bloedcellen.
CRP (C-Reactief Proteïne)
C-Reactief Proteïne (CRP) is een eiwit dat door de lever wordt geproduceerd als reactie op ontsteking. Het is een algemene marker van ontsteking en kan snel stijgen bij infecties, verwondingen of chronische inflammatoire aandoeningen.
Cholesterol Totaal
Totaal cholesterol meet de gecombineerde hoeveelheid HDL, LDL en VLDL cholesterol in uw bloed. Het biedt een overzicht van uw lipidenstatus maar moet samen met individuele componenten worden geïnterpreteerd voor een volledig cardiovasculair risicobeeld.
Cholesterol/HDL-ratio
De cholesterol/HDL-ratio is je totale cholesterol gedeeld door je HDL. Het getal vat samen hoe je gunstige en ongunstige cholesterol zich tot elkaar verhouden. Een lagere ratio wijst op een gunstiger profiel en een lager risico op hart- en vaatziekten. Lees wat jouw waarde kan betekenen.
Cortisol
Cortisol is het belangrijkste stresshormoon van het lichaam, geproduceerd door de bijnieren. Het reguleert de stofwisseling, immuunreacties en het slaap-waakritme. Niveaus volgen een natuurlijk dagritme, met een piek in de ochtend en een daling gedurende de dag.
FSH (Follikelstimulerend Hormoon)
Follikelstimulerend hormoon (FSH) wordt aangemaakt door de hypofyse en speelt een essentiële rol bij de voortplanting. Het reguleert de eicelontwikkeling bij vrouwen en de zaadcelproductie bij mannen. Afwijkende waarden kunnen wijzen op veranderingen in vruchtbaarheid of hormonale gezondheid.
Ferritine
Ferritine is een eiwit dat ijzer opslaat, en de ferritine waarde laat daarom zien hoe groot uw ijzervoorraad is. Het serumijzer meet alleen hoeveel ijzer op dat moment in uw bloed circuleert; ferritine zegt iets over de reserve daarachter. Die voorraad raakt leeg voordat uw hemoglobine daalt, dus een laag ferritine kan al klachten geven terwijl uw bloedbeeld nog normaal is. Ferritine stijgt echter ook bij ontsteking, infectie en leverbelasting, en is daardoor alleen goed te lezen samen met een CRP. De gangbare referentiewaarden zijn 30 tot 400 µg/l voor mannen en 15 tot 150 µg/l voor vrouwen, maar de waarden van uw eigen laboratorium zijn leidend.
Foliumzuur
Folaat, ook bekend als vitamine B9, is een wateroplosbaar vitamine dat betrokken is bij celdeling en DNA-synthese. Adequate folaatwaarden worden als belangrijk beschouwd voor de algehele gezondheid.
Gamma-GT
GGT (gamma-glutamyltransferase) is een lever- en galwegenzym dat fungeert als een van de meest gevoelige markers voor hepatobiliaire aandoeningen. Het reageert bijzonder sterk op alcoholconsumptie en kan verhoogd zijn bij galwegobstructie, leverziekte en bij gebruik van bepaalde medicijnen.
Glucose (Nuchter)
Nuchtere glucose meet het suiker(glucose)niveau in uw bloed na een nachtelijke vasten. Het is een van de primaire tests die worden gebruikt om diabetes en prediabetes te screenen en te monitoren.
HDL Cholesterol
HDL-cholesterol is de hoeveelheid cholesterol die wordt vervoerd in de HDL-deeltjes in uw bloed. Die deeltjes halen cholesterol op uit uw weefsels en uit de vaatwand en brengen het terug naar de lever. Aan dat transport dankt HDL de bijnaam goed cholesterol. Die bijnaam is misleidend. HDL is vooral een spiegel van uw stofwisseling: de waarde zakt bij overgewicht, insulineresistentie, roken en weinig beweging, en het zijn die factoren die het risico dragen. Medicijnen die HDL fors verhogen, verlagen het aantal hart- en vaatziekten niet. Meer is bovendien niet altijd beter: bij zeer hoge waarden loopt de sterfte in groot bevolkingsonderzoek juist weer op. Lees uw HDL daarom nooit los. De waarde krijgt pas betekenis naast uw triglyceriden, uw LDL en uw totale risicoprofiel.
HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine)
HbA1c (geglyceerd hemoglobine) weerspiegelt uw gemiddelde bloedsuikerspiegels over de afgelopen 2-3 maanden. Het is de gouden standaard voor langetermijn bloedsuikermonitoring en diabetesbeheer.
Hematocriet
De hematocriet waarde geeft aan welk deel van uw bloed uit rode bloedcellen bestaat. Nederlandse laboratoria rapporteren die waarde als een fractie. Een uitslag van 0,45 l/l staat dus voor 45 procent. Hematocriet wordt vrijwel altijd samen met hemoglobine en de rode bloedcellen bepaald. Het is een concentratiemaat, en daarom weegt uw vochtbalans mee in de uitslag. Te weinig gedronken hebben verhoogt de waarde zonder dat er één rode bloedcel bij is gekomen. Eén losse hematocriet waarde zegt daardoor weinig. Het getal krijgt pas betekenis naast uw hemoglobine, uw MCV en het moment van de bloedafname.
Hemoglobine
Een hemoglobinetest meet de hoeveelheid hemoglobine-eiwit in uw bloed. Hemoglobine bevindt zich in rode bloedcellen en is verantwoordelijk voor het binden van zuurstof in de longen en het transporteren ervan door uw hele lichaam.
Homocysteïne
Homocysteïne is een aminozuur dat wordt geproduceerd tijdens het eiwitmetabolisme. Verhoogde waarden kunnen verband houden met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, cognitieve achteruitgang en andere gezondheidsproblemen.
Wat meet een checkup per lichaamssysteem?
Een checkup per lichaamssysteem bundelt de bloedwaarden die bij dat systeem horen. De lever-checkup meet bijvoorbeeld ALAT, ASAT en GGT. De schildklier-checkup meet TSH en de schildklierhormonen. Zo krijg je een gericht beeld in plaats van één losse waarde.
Wij bieden acht checkups aan, één per lichaamssysteem. Denk aan lever, nieren, schildklier, hart en hormonen. Twijfel je welke checkup bij jouw vraag past? Onze keuzehulp helpt je in enkele vragen op weg.
Hoe werken referentiewaarden?
Bij elke bloedwaarde staat een referentiewaarde: het gebied waarbinnen de meeste gezonde mensen vallen. Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Dat komt door verschillen in meetmethode en de onderzochte groep. Val je buiten het bereik, dan is dat een signaal, geen diagnose.
Wanneer je een checkup bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts je uitslag in context. Je krijgt dus meer dan alleen een getal. Bespreek behandelbeslissingen altijd met je huisarts.
Wanneer laat je opnieuw testen?
Veel waarden zijn na drie tot zes maanden opnieuw het meten waard. Dat geldt bijvoorbeeld als je een leefstijlverandering volgt, of een behandeling. Een eerste meting is dan je nulmeting; de volgende laat zien wat er is veranderd.
Ook zonder een lopende verandering kan een herhaalmeting nuttig zijn. Denk aan aanhoudende klachten, of gewoon om je waarden te blijven volgen. Kies zelf hoe vaak je meet, er zit geen vaste termijn aan vast.
Veelgestelde vragen over bloedwaarden
- Welke bloedwaarden zijn normaal?
- Dat verschilt per waarde en per laboratorium. Je referentiewaarde hangt onder meer af van je leeftijd, je geslacht en de gebruikte meetmethode. Zoek de waarde op in het overzicht hierboven en bekijk het bijbehorende bereik. Vergelijk dat bereik altijd met je eigen uitslag.
- Heb ik een verwijzing nodig voor een checkup?
- Nee, voor een checkup bij ons heb je geen verwijzing van de huisarts nodig. Je bestelt zelf de checkup die bij jouw vraag past. Na de bloedafname beoordeelt een BIG-geregistreerde arts je uitslag.
- Kan een checkup een ziekte vaststellen?
- Een checkup is geen diagnostisch onderzoek naar een specifieke ziekte. Een afwijkende waarde kan meerdere oorzaken hebben en vraagt vaak om vervolgonderzoek. Voor klachten die aanhouden ga je het beste naar je huisarts.
- Hoe snel krijg ik mijn uitslag?
- Dat verschilt per checkup en per laboratorium. Over het algemeen ontvang je je uitslag binnen enkele dagen na de bloedafname. Je ziet je waarden met uitleg terug in je account, beoordeeld door een arts.
Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.