Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...

CRP (C-reactief proteïne): wat de ontstekingswaarde zegt en wat niet

C-reactief proteïne (CRP) is een eiwit dat volgens de NVKC, de Nederlandse vereniging van klinisch chemici, in de lever wordt gemaakt en door de lever in de bloedstroom wordt gebracht. CRP is volgens de NVKC een algemene signaalstof voor ontstekingen: na het ontstaan van een ontsteking neemt de hoeveelheid CRP in het bloed binnen 6 tot 8 uur flink toe.

Een verhoogd CRP, of een CRP dat in opeenvolgende metingen stijgt, kan volgens de NVKC wijzen op een acute ontsteking, maar de test is volgens de NVKC niet specifiek genoeg om de oorzaak aan te tonen. Hoeveel CRP er in het bloed zit, laat alleen een bloedtest zien.

De bovengrens van CRP verschilt per laboratorium: Unilabs geeft 0 tot 5 mg/l, Certe vanaf 18 jaar onder 5 mg/L, Diagnostiek voor U onder 6 mg/L en Star-SHL 0 tot 10 mg/l.

Beoordeling door arts inbegrepen

CRP is een eiwit dat de lever maakt en dat binnen 6 tot 8 uur na het begin van een ontsteking flink in het bloed toeneemt. De bovengrens verschilt per laboratorium: 5 mg/l bij Unilabs en Certe, 6 bij Diagnostiek voor U en 10 bij Star-SHL.

  • Een verhoogd CRP kan wijzen op een ontsteking of infectie, maar zegt niet waar die zit of waardoor die komt.
  • Zodra een ontsteking afneemt, kan CRP snel dalen: de halveringstijd van CRP is ongeveer 19 uur, en daardoor is herstel met CRP goed te volgen.
  • Een normaal CRP sluit een beginnende infectie niet uit, omdat CRP pas ongeveer 6 uur na het begin van een ontsteking boven 5 mg/l komt.

Referentiewaarden

Bekijk de waarde die voor jou geldt:

Kies man of vrouw — dit bereik verschilt per geslacht.

Vul je leeftijd in — dit bereik verandert met de leeftijd.

Dit bereik hangt ook af van bijvoorbeeld cyclusfase of afnamemateriaal; de gemarkeerde rijen gelden voor jouw groep.

Man Jouw groep
mg/l
Normaal < 10 Hoog
Vrouw Jouw groep
mg/l
Normaal < 10 Hoog

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Check je eigen waarde

CRP (C-Reactief Proteïne): wat Nederlandse laboratoria hanteren

De bovengrens loopt van 5 mg/l bij Unilabs tot 10 mg/l bij Star-shl.

Referentiewaarden per groep, in mg/l
Star-shl · Iedereen 0–10 mg/l
0 10
Unilabs · Iedereen 0–5 mg/l
0 5
Certe · Iedereen · 18 jaar en ouder · een grens, geen bereik < 5 mg/L
5
Diagnostiek voor U · Iedereen · een grens, geen bereik < 6 mg/L
6
0 11 mg/l

Bron: Star-shl

Bron: Unilabs

Bron: Certe

Bron: Diagnostiek voor U

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

CRP (C-Reactief Proteïne): wat deze test meet

De CRP-test meet de hoeveelheid C-reactief proteïne in het bloed, in milligram per liter (mg/l). Bij een ontsteking kan de concentratie van CRP volgens de NVKC met een factor 1000 stijgen.

CRP (C-Reactief Proteïne): waarom deze waarde ertoe doet

CRP helpt volgens de NVKC om een ontsteking of infectie aan te tonen of uit te sluiten, en om het effect van een behandeling te volgen. De toename van CRP is volgens de NVKC vaak al meetbaar voordat klachten van een ontsteking, zoals pijn of koorts, merkbaar zijn.

Als een ontsteking afneemt, kan CRP volgens de NVKC weer snel dalen, en daardoor is de test volgens de NVKC goed bruikbaar om herstel vast te stellen.

CRP (C-Reactief Proteïne): zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
In welke test
Bloedbeeld-checkup · €109,- · Algemene checkup · €199,-
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

CRP (C-Reactief Proteïne): zo bereid je je voor

  1. Ben je ziek geweest? Wacht even

    Nodig

    Heb je in de afgelopen 2 weken koorts, een infectie of een vaccinatie gehad? Wacht dan met prikken tot je weer helemaal beter bent. Deze waarden reageren op ontsteking en geven anders een vertekend beeld.

  2. Liever geen zware training vooraf

    Aanbevolen

    Zware inspanning in de 48 uur ervoor kan deze waarde tijdelijk verhogen. Plan de afname liefst op een rustdag.

  • Water drinken mag altijd. Drink vooraf gewoon, dat maakt het prikken makkelijker.
  • Neem je medicijnen gewoon in, tenzij je eigen arts iets anders heeft gezegd.

CRP (C-Reactief Proteïne): wanneer is meten zinvol?

Een CRP-test wordt volgens de NVKC gebruikt om vast te stellen of er mogelijk ontstekingen zijn, bijvoorbeeld in de buik, om meer inzicht te krijgen in ontstekingsziekten zoals sommige vormen van reuma of auto-immuunziekten, en om de ernst van een ontsteking en het succes van de behandeling te volgen. Na een operatie wordt CRP volgens de NVKC gebruikt om tijdig te zien of er een infectie optreedt.

CRP (C-Reactief Proteïne): klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een laag CRP past bij gezonde mensen zonder ontsteking: Star-SHL en Unilabs geven 0 mg/l als ondergrens. Kort na het begin van een ontsteking kan CRP nog normaal zijn, omdat CRP na een prikkel volgens een overzichtsartikel uit 2003 binnen ongeveer 6 uur boven 5 mg/l komt. Volgens dat artikel wordt bij leverfalen minder CRP aangemaakt, en statines verlagen CRP los van hun effect op de bloedvetten.

Hoge waarden

Een verhoogd CRP kan volgens de NVKC wijzen op een acute ontsteking, en het merendeel van de ontstekingen leidt volgens de NVKC tot CRP-waarden boven 100 mg/l. Volgens een overzichtsartikel uit 2003 is afgestorven weefsel een sterke prikkel, met na een hartinfarct een grote CRP-reactie, en blijft CRP bij sommige mensen met een chronische ontstekingsziekte zoals reumatoïde artritis aanhoudend verhoogd. Lupus (SLE) geeft volgens dat artikel ondanks duidelijke ontsteking geen grote CRP-stijging.

Blijft CRP aanhoudend boven 10 mg/l, dan zijn volgens dat overzichtsartikel een volledige anamnese en lichamelijk onderzoek aangewezen, het liefst met aanvullend onderzoek naar de oorzaak.

CRP (C-Reactief Proteïne): oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Leverfalen

    De lever maakt CRP, en bij leverfalen wordt minder CRP aangemaakt.

  • Statines

    Statines, cholesterolverlagende medicijnen, verlagen CRP, los van hun effect op het cholesterol.

Wat de waarde verhoogt

  • Infectie of acute ontsteking

    Een verhoogd of stijgend CRP kan wijzen op een acute ontsteking of infectie.

  • Afgestorven weefsel

    Afgestorven weefsel is een sterke prikkel voor CRP; na een hartinfarct volgt een grote CRP-reactie.

  • Chronische ontstekingsziekte

    Bij sommige mensen met een chronische ontstekingsziekte, zoals reumatoïde artritis, blijft CRP verhoogd; lupus (SLE), een auto-immuunziekte, geeft ondanks duidelijke ontsteking geen grote CRP-stijging.

  • Overgewicht

    Een hoger BMI gaat samen met een hoger basis-CRP, de CRP-waarde zonder ontsteking, en afvallen verlaagt het.

  • De pil en hormoontabletten

    De anticonceptiepil en hormoontherapie in tabletvorm na de overgang gaan samen met een hoger CRP zonder ontsteking; hormoontherapie via de huid niet.

CRP (C-Reactief Proteïne): leefstijl en deze waarde

Een verhoogd CRP bespreekt u met uw huisarts: CRP is volgens de NVKC een algemene signaalstof die de arts waarschuwt als aanvullend onderzoek naar oorzaak en behandeling nodig is. Een hoger BMI gaat volgens een overzichtsartikel uit 2003 samen met een hoger basis-CRP, de CRP-waarde zonder ontsteking, en afvallen verlaagt de CRP-waarde.

CRP (C-Reactief Proteïne): veelgestelde vragen

Beïnvloedt eten de CRP-waarde bij een ontstekingsreactie?

Nee, CRP-waarden bij een acute ontstekingsreactie worden volgens een overzichtsartikel uit 2003 niet beïnvloed door eten, en ze schommelen niet over de dag.

Wat is het verschil tussen CRP en hs-CRP?

Hs-CRP is een gevoeligere bepaling van CRP die volgens de NVKC ook kleine hoeveelheden CRP kan meten, en die wordt gebruikt voor het risico op hart- en vaatziekten. De gewone CRP-test meet volgens de NVKC de hele kleine hoeveelheden CRP niet die het lichaam bij hart- en vaatziekten langdurig aanmaakt.

Wat is het verschil tussen CRP en de bloedbezinking?

De bloedbezinking wordt volgens de NVKC vaak voor dezelfde vraag aangevraagd als CRP, maar reageert minder snel en blijft vaak nog lang na de ziekte verhoogd.

CRP (C-Reactief Proteïne): bronnen

  1. Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
  2. Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
  3. Certe, Bepalingenwijzer (referentiewaarden per bepaling), bepalingenwijzer.certe.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenwijzer.certe.nl
  4. Diagnostiek voor U, eLabgids (Referentiewaarden DvU), diagnostiek.getincontrol.eu, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) diagnostiek.getincontrol.eu
  5. Pepys MB, Hirschfield GM. C-reactive protein: a critical update. J Clin Invest 2003;111(12):1805-1812. (opgehaald 2026) pmc.ncbi.nlm.nih.gov
  6. NVKC, Alles over testen: CRP, allesovertesten.nl, geraadpleegd 2026-10-06 (opgehaald 2026) allesovertesten.nl

Testproducten

Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.

Bloedbeeld & afweer

Bloedbeeld-checkup

Een bloedonderzoek met 10 waarden voor bloedbeeld en afweer — hemoglobine, hematocriet, leukocyten met differentiatie, trombocyten, MCV, MCH, MCHC, CRP en BSE — voor inzicht in bloed en ontsteking.

Hemoglobine Hematocriet Leukocyten Leukocyten Differentiatie Trombocyten MCV MCH (Gemiddeld Hemoglobinegehalte) MCHC (Gemiddelde Hemoglobineconcentratie) CRP (C-Reactief Proteïne) Erythrocyten Ferritine
€109,-
Algemene checkup

Algemene checkup

Een breed bloedonderzoek met 18 waarden uit lever, nieren, schildklier, hart, vitamines en bloedbeeld.

ALAT (Alanine-aminotransferase) Gamma-GT Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Cholesterol Totaal HDL Cholesterol LDL Cholesterol Triglyceriden Glucose (Nuchter) Vitamine D (25-OH) Vitamine B12 Ferritine Hemoglobine Leukocyten Trombocyten CRP (C-Reactief Proteïne) MCV Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€199,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad

CRP (C-Reactief Proteïne)

€18,-