Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Hart en Vaten

Cholesterol/HDL-ratio: de verhouding tussen totaal cholesterol en HDL-cholesterol

Cholesterol is een stof die het lichaam volgens de NVKC gebruikt voor de opbouw van weefsels en organen en voor de aanmaak van bepaalde hormonen en galzuren. In het bloed wordt cholesterol volgens de NVKC vervoerd in lipoproteïnen, vetbolletjes van cholesterol, triglyceriden en bepaalde eiwitten: LDL brengt cholesterol naar de weefsels en organen, en HDL voert het af naar de lever. De cholesterol/HDL-ratio zet het totale cholesterol af tegen het HDL-cholesterol, het deel dat volgens de NVKC goed cholesterol wordt genoemd.

Cholesterol kan zich volgens de NVKC afzetten in de bloedvaten en daar een vernauwing veroorzaken. Een hoog cholesterol geeft volgens Thuisarts geen klachten, maar als het jarenlang te hoog is, is het risico op een ziekte van hart en bloedvaten groter. Alleen een bloedtest laat de cholesterol/HDL-ratio zien.

De cholesterol/HDL-ratio moet volgens de NVKC kleiner zijn dan 5, en kleiner dan 3,5 is het best.

Beoordeling door arts inbegrepen

De cholesterol/HDL-ratio is de verhouding tussen het totaal cholesterol en het HDL-cholesterol. Volgens de NVKC moet de ratio kleiner zijn dan 5, en kleiner dan 3,5 is het best.

  • Geen van de laboratoria Star-SHL, Unilabs en Diagnostiek voor U publiceert een grens voor de cholesterol/HDL-ratio zelf; ze geven grenzen voor cholesterol en HDL-cholesterol apart.
  • Het NHG schat het risico op hart- en vaatziekten in SCORE2 niet langer met de cholesterol/HDL-ratio, maar met het non-HDL-cholesterol.
  • Bij de beoordeling van de cholesterol/HDL-ratio moet volgens de NVKC ook naar de afzonderlijke uitslagen worden gekeken.

Referentiewaarden

Bekijk de waarde die voor jou geldt:

Kies man of vrouw — dit bereik verschilt per geslacht.

Vul je leeftijd in — dit bereik verandert met de leeftijd.

Dit bereik hangt ook af van bijvoorbeeld cyclusfase of afnamemateriaal; de gemarkeerde rijen gelden voor jouw groep.

Man Jouw groep
mol/mol
Normaal < 5 Hoog
Vrouw Jouw groep
mol/mol
Normaal < 5 Hoog

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Check je eigen waarde

Cholesterol/HDL-ratio: wat deze test meet

De cholesterol/HDL-ratio is de verhouding tussen het totaal cholesterol en het HDL-cholesterol, twee waarden die het laboratorium apart meet. De totaal cholesteroltest meet volgens de NVKC zowel het LDL-cholesterol als het HDL-cholesterol, zonder verschil te maken tussen beide vormen. Star-SHL, Unilabs en Diagnostiek voor U geven elk een grens voor cholesterol en voor HDL-cholesterol, maar geen van de drie publiceert een grens voor de ratio zelf.

Cholesterol/HDL-ratio: waarom deze waarde ertoe doet

De cholesterol/HDL-ratio is volgens de NVKC een gebruikelijke manier om naar cholesterol te kijken, maar bij de beoordeling is het volgens de NVKC van groot belang ook naar de uitkomsten van de afzonderlijke tests te kijken. Het NHG schat het risico op hart- en vaatziekten in SCORE2 niet langer op basis van de totaalcholesterol/HDL-cholesterol-ratio, maar op basis van het non-HDL-cholesterol: het totaal cholesterol min het HDL-cholesterol. Het NHG kiest daarvoor omdat het non-HDL-cholesterol het cholesterol in alle apoB-bevattende, slechte lipoproteïnen meeneemt.

Cholesterol/HDL-ratio: zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
In welke test
Hart-checkup · €209,- · Algemene checkup · €199,-
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

Cholesterol/HDL-ratio: wanneer is meten zinvol?

De cholesterol/HDL-ratio wordt volgens de NVKC bij voorkeur minimaal 6 weken na een zwangerschap bepaald, omdat het HDL-cholesterol bij zwangerschap dikwijls afwijkend is. De ratio volgt uit het lipidenprofiel, dat volgens de NVKC meestal totaal cholesterol, triglyceriden en het afzonderlijke HDL- en LDL-cholesterol omvat. Volgens de NVKC is het voor het onderzoek naar alle vetten belangrijk dat het bloed nuchter wordt afgenomen, na 12 uur niet eten of drinken, omdat vooral LDL en triglyceriden sterk door eten beïnvloed worden. Het non-HDL-cholesterol kan volgens het NHG ook niet-nuchter worden bepaald.

Cholesterol/HDL-ratio: klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Volgens de NVKC is een cholesterol/HDL-ratio kleiner dan 3,5 het best. Een hoge HDL-waarde is volgens de NVKC beter dan een lage, en het HDL-cholesterol mag volgens Thuisarts hoog zijn, omdat dat juist goed is voor de bloedvaten. Cholesterol kan volgens de NVKC ook verlaagd zijn bij ziekte, een paar dagen na een hartaanval of bij stress.

Hoge waarden

Een cholesterol/HDL-ratio van 5 of hoger valt buiten de grens die de NVKC noemt. Een hoog cholesterol geeft volgens Thuisarts geen klachten, maar als het jarenlang te hoog is, kunnen de bloedvaten dicht gaan zitten en is er een groter risico op bijvoorbeeld pijn op de borst (hartkramp), nierschade, etalagebenen, een hartaanval of een beroerte. Niet iedereen met een hoog cholesterol krijgt volgens Thuisarts deze ziektes.

Cholesterol/HDL-ratio: oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Regelmatig bewegen

    Regelmatig bewegen kan het HDL-cholesterol verhogen en het LDL-cholesterol verlagen.

  • Cholesterolverlagende medicijnen

    Sommige cholesterolmedicijnen, waaronder bepaalde statines, kunnen het HDL-cholesterol verhogen en het LDL-cholesterol verlagen.

Wat de waarde verhoogt

  • Hoog totaal cholesterol

    Een hoog cholesterol, het getal boven de deelstreep van de ratio, kan komen door ongezond eten, te zwaar zijn, weinig bewegen, sommige ziektes zoals een te langzaam werkende schildklier, of veel mensen met een heel hoog cholesterol in de familie.

  • Roken

    Roken en meeroken kunnen het HDL-cholesterol verlagen, het getal waardoor de ratio gedeeld wordt.

  • Bepaalde medicijnen

    Bij sommige mensen kunnen bètablokkers, anabole steroïden zoals testosteron, progestagenen in sommige anticonceptiepillen en hormoontherapie voor de overgang, en benzodiazepinen het HDL-cholesterol verlagen.

  • Diabetes

    Diabetes kan het HDL-cholesterol verlagen.

Cholesterol/HDL-ratio: leefstijl en deze waarde

Een afwijkende cholesterol/HDL-ratio bespreekt u met uw huisarts, want voor een juiste interpretatie is volgens de NVKC overleg met de huisarts nodig. De belangrijkste dingen die iemand volgens Thuisarts bij een hoog cholesterol kan doen, zijn stoppen met roken, gezond eten en drinken, genoeg bewegen, niet te veel zitten, afvallen bij overgewicht, geen alcohol drinken en zorgen voor minder stress.

Cholesterol/HDL-ratio: veelgestelde vragen

Wat is een goede cholesterol/HDL-ratio?

Een cholesterol/HDL-ratio kleiner dan 5 is volgens de NVKC de grens, en kleiner dan 3,5 is het best. Bij de beoordeling moet volgens de NVKC ook naar het totaal cholesterol en het HDL-cholesterol afzonderlijk worden gekeken.

Gebruikt de huisarts de cholesterol/HDL-ratio nog voor het risico op hart- en vaatziekten?

Nee, in SCORE2 schat het NHG het risico op hart- en vaatziekten niet langer met de cholesterol/HDL-ratio, maar met het non-HDL-cholesterol. SCORE2 geldt volgens het NHG voor mensen van 40 tot 70 jaar bij wie de risicofactoren de afgelopen jaren ongeveer stabiel zijn geweest, en voor 70 tot 90 jaar is er SCORE2-OP.

Cholesterol/HDL-ratio: bronnen

  1. MedlinePlus, HDL: The "Good" Cholesterol, U.S. National Library of Medicine, last updated 2026-08-03, geraadpleegd 2026-10-16 (opgehaald 2026) medlineplus.gov
  2. Thuisarts.nl (NHG), Ik heb een hoog cholesterol, geraadpleegd 2026-10-16 (opgehaald 2026) thuisarts.nl

Testproducten

Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.

Hart & bloedvaten

Hart-checkup

Een uitgebreid bloedonderzoek met 12 hart- en vaatwaarden — het volledige cholesterolprofiel, Apo(B), Lp(a), hsCRP, homocysteïne en bloedsuiker — voor inzicht in je hart- en vaatgezondheid.

Cholesterol Totaal LDL Cholesterol HDL Cholesterol Non-HDL-cholesterol Cholesterol/HDL-ratio Triglyceriden Apo(B) (Apolipoproteïne B) Lp(a) hsCRP (Hoog Sensitief CRP) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) LDL/HDL-ratio
€209,-
Algemene checkup

Algemene checkup

Een breed bloedonderzoek met 18 waarden uit lever, nieren, schildklier, hart, vitamines en bloedbeeld.

ALAT (Alanine-aminotransferase) Gamma-GT Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Cholesterol Totaal HDL Cholesterol LDL Cholesterol Triglyceriden Glucose (Nuchter) Vitamine D (25-OH) Vitamine B12 Ferritine Hemoglobine Leukocyten Trombocyten CRP (C-Reactief Proteïne) MCV Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€199,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad