Bilirubine totaal: wat de afbraakstof doet en wat een verhoogde waarde betekent

De test op totaal bilirubine meet hoeveel bilirubine er in het bloed zit, in micromol per liter (µmol/l). Volgens de Britse richtlijn voor afwijkende leverbloedtesten van de BSG, de Britse vereniging van maag-darm-leverartsen, is totaal bilirubine de som van twee vormen: ongeconjugeerd bilirubine, dat de lever nog niet heeft verwerkt, en geconjugeerd bilirubine, dat de lever oplosbaar heeft gemaakt zodat het lichaam het kan uitscheiden. Stijgt een van beide vormen, dan stijgt volgens de BSG ook het totaal.

De uitslag van een bilirubinetest hangt volgens de NVKC sterk af van de gebruikte meetmethode, en daarom verschillen de referentiewaarden per laboratorium. Unilabs vermeldt een diazoreactie als methode en Star-SHL een fotometrische methode. Unilabs vraagt het buisje bloed zoveel mogelijk in het donker te bewaren en tegen licht te beschermen.

Totaal bilirubine zegt volgens de BSG iets over hoe goed de lever werkt, terwijl leverenzymen vooral iets zeggen over de schade die op dat moment aan de lever ontstaat. De NVKC noemt als reden voor de test nagaan of iemand geelzucht heeft, die onder andere door leverziekten en galstenen kan komen.

Een verhoogd bilirubine kan volgens MedlinePlus ook passen bij hemolytische bloedarmoede, een aandoening waarbij het lichaam rode bloedcellen sneller afbreekt dan het ze aanmaakt. Volgens MedlinePlus is een bilirubinetest maar één maat voor de gezondheid van de lever.

Een test op totaal bilirubine vraagt een arts volgens de NVKC meestal aan samen met andere leverfunctietesten, bij iemand met tekenen van leverproblemen zoals een gele huid of geel oogwit. Volgens de NVKC gebeurt dat ook als een arts leverproblemen vermoedt door overmatig alcoholgebruik of door een vergiftiging met medicijnen. MedlinePlus noemt daarnaast donkere urine, kleikleurige ontlasting en buikpijn als klachten waarbij een arts de test kan aanvragen.

Voor de bilirubinetest kan een arts volgens MedlinePlus vragen om een aantal uren nuchter te blijven of tijdelijk met bepaalde medicijnen te stoppen. Volgens MedlinePlus stopt u niet met een medicijn zonder dat uw arts dat zegt.