Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Nieren

Kreatinine: wat de afvalstof uit de spieren zegt over de nieren, met de normaalwaarden per leeftijd

Kreatine is een stof die volgens de Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie en Laboratoriumgeneeskunde (NVKC) een rol speelt bij de energie die spieren nodig hebben om te werken, en kreatinine is de afvalstof die overblijft als kreatine in de spieren wordt afgebroken. De nieren halen kreatinine uit het bloed, waarna het lichaam het met de urine kwijtraakt.

Werken de nieren minder goed, of krijgen ze minder bloed door uitdroging, hartfalen of shock, dan kan kreatinine volgens de NVKC stijgen; een lage waarde is volgens de NVKC meestal geen reden voor ongerustheid. Hoeveel kreatinine er in het bloed zit, laat alleen een bloedtest zien.

Voor volwassenen van 19 tot 50 jaar geven Star-SHL en Unilabs bij mannen 61 tot 113 µmol/l, en bij vrouwen 46 tot 91 µmol/l (Star-SHL) of 48 tot 91 µmol/l (Unilabs). Certe noemt boven 18 jaar 50 tot 110 µmol/l bij mannen en 50 tot 90 µmol/l bij vrouwen, en Diagnostiek voor U boven 16 jaar 64 tot 104 µmol/l bij mannen en 49 tot 90 µmol/l bij vrouwen.

Beoordeling door arts inbegrepen

Kreatinine is een afvalstof uit de spieren die de nieren uit het bloed filteren en met de urine afvoeren. Voor volwassenen tot 50 jaar ligt de bovengrens bij de vier laboratoria op 90 of 91 µmol/l voor vrouwen en tussen 104 en 113 µmol/l voor mannen.

  • Kreatinine hangt af van de spiermassa: mannen hebben daardoor meestal hogere waarden dan vrouwen en kinderen.
  • Uit kreatinine, leeftijd en geslacht wordt de eGFR berekend, een schatting van hoe goed de nieren filteren; volgens de Britse NICE-richtlijn wordt een eGFR onder 60 bij een volwassene die niet eerder is getest binnen 2 weken herhaald.
  • De Britse NICE-richtlijn raadt aan in de 12 uur voor een kreatininetest geen vlees te eten.

Referentiewaarden

Bekijk de waarde die voor jou geldt:

Kies man of vrouw — dit bereik verschilt per geslacht.

Vul je leeftijd in — dit bereik verandert met de leeftijd.

Dit bereik hangt ook af van bijvoorbeeld cyclusfase of afnamemateriaal; de gemarkeerde rijen gelden voor jouw groep.

Jouw referentiewaarde
umol/l
38 149 umol/l
Referentiewaarden per groep, in umol/l
Man · 6–12 jaar 38–63 umol/l
38 63
Man · 13–18 jaar 48–101 umol/l
48 101
Man · 19–50 jaar 61–113 umol/l
61 113
Man · 51–65 jaar 61–120 umol/l
61 120
Man · 66–80 jaar 62–134 umol/l
62 134
Man · 81 jaar en ouder 65–149 umol/l
65 149
Vrouw · 6–12 jaar 38–65 umol/l
38 65
Vrouw · 13–18 jaar 46–83 umol/l
46 83
Vrouw · 19–50 jaar 48–91 umol/l
48 91
Vrouw · 51–65 jaar 48–99 umol/l
48 99
Vrouw · 66–80 jaar 48–113 umol/l
48 113
Vrouw · 81 jaar en ouder 49–132 umol/l
49 132
38 149 umol/l

Bron: NVKC Referentiepopulatie: Nederlandse huisartsenpopulatie (NUMBER, n=7.574.327)

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Check je eigen waarde

Kreatinine: wat Nederlandse laboratoria hanteren

Referentiewaarden per groep, in umol/l
Star-shl · Man · 19–50 jaar 61–113 µmol/l
61 113
Star-shl · Vrouw · 19–50 jaar 46–91 µmol/l
46 91
Star-shl · Man · 51–65 jaar 61–120 µmol/l
61 120
Star-shl · Vrouw · 51–65 jaar 48–99 µmol/l
48 99
Star-shl · Man · 66–80 jaar 62–134 µmol/l
62 134
Star-shl · Vrouw · 66–80 jaar 48–113 µmol/l
48 113
Star-shl · Man · 81 jaar en ouder 65–149 µmol/l
65 149
Star-shl · Vrouw · 81 jaar en ouder 49–132 µmol/l
49 132
Unilabs · Man · 19–50 jaar 61–113 µmol/l
61 113
Unilabs · Vrouw · 19–50 jaar 48–91 µmol/l
48 91
Unilabs · Man · 51–65 jaar 61–120 µmol/l
61 120
Unilabs · Vrouw · 51–65 jaar 48–99 µmol/l
48 99
Unilabs · Man · 66–80 jaar 62–134 µmol/l
62 134
Unilabs · Vrouw · 66–80 jaar 48–113 µmol/l
48 113
Unilabs · Man · 81 jaar en ouder 65–149 µmol/l
65 149
Unilabs · Vrouw · 81 jaar en ouder 49–132 µmol/l
49 132
Certe · Man · 18 jaar en ouder 50–110 umol/L
50 110
Certe · Vrouw · 18 jaar en ouder 50–90 umol/L
50 90
Diagnostiek voor U · Man · 17 jaar en ouder 64–104 µmol/L
64 104
Diagnostiek voor U · Vrouw · 17 jaar en ouder 49–90 µmol/L
49 90
0 163,9 umol/l

Bron: Star-shl

Bron: Unilabs

Bron: Certe

Bron: Diagnostiek voor U

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

Kreatinine: wat deze test meet

De kreatininetest meet de concentratie kreatinine in serum of plasma in micromol per liter (µmol/l). Star-SHL en Unilabs meten enzymatisch, en Star-SHL berekent vanaf 18 jaar automatisch de eGFR, een schatting van de nierfilterfunctie op basis van kreatinine, leeftijd en geslacht.

Kreatinine: waarom deze waarde ertoe doet

Kreatinine moet volgens de NVKC door de nieren uit het bloed worden gehaald, en een verhoogde waarde kan volgens de NVKC komen door een ontsteking in de nier, schade aan niercellen door een schadelijke stof of een geneesmiddel, een auto-immuunziekte of een belemmerde urineafvoer door prostaatziekte of nierstenen. De hoeveelheid hangt ook af van lichaamslengte en spiermassa, waardoor mannen volgens de NVKC veelal hoger zitten dan vrouwen en kinderen.

Kreatinine: zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
In welke test
Nieren-checkup · €69,- · Hart-checkup · €209,- · Algemene checkup · €199,-
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

Kreatinine: zo bereid je je voor

  1. Liever geen zware training vooraf

    Aanbevolen

    Zware inspanning in de 48 uur ervoor kan deze waarde tijdelijk verhogen. Plan de afname liefst op een rustdag.

  • Water drinken mag altijd. Drink vooraf gewoon, dat maakt het prikken makkelijker.
  • Neem je medicijnen gewoon in, tenzij je eigen arts iets anders heeft gezegd.

Kreatinine: wanneer is meten zinvol?

Kreatinine wordt volgens de NVKC aangevraagd om inzicht te krijgen in de werking van de nieren, vaak samen met andere tests, ook bij gezonde mensen tijdens een keuring of check-up. Bij een acute ziekte zoals een nierontsteking of een chronische ziekte zoals diabetes kan de kreatininetest volgens de NVKC het beloop van de ziekte en het effect van de behandeling volgen.

Kreatinine: klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een lage kreatinine is volgens de NVKC meestal geen reden voor ongerustheid. Alle situaties waarin de spiermassa afneemt, zoals lang in bed liggen, een amputatie van een arm of been of ouderdom, gaan volgens de NVKC samen met minder kreatinine, en tijdens de zwangerschap kan een lichte verlaging optreden.

Hoge waarden

Een hoge kreatinine kan passen bij nierschade, en nierschade die nog niet erg is, wordt volgens Thuisarts vaak niet gemerkt. Bij ernstige nierschade noemt Thuisarts klachten als jeuk, misselijkheid, minder zin in eten, hoofdpijn, moeheid en slecht of veel slapen, en vocht vasthouden, bijvoorbeeld in de benen.

Kreatinine kan volgens een overzichtsartikel uit 2026 ook stijgen zonder dat de nieren slechter werken, door creatinesupplementen, veel vlees of testosteron.

Kreatinine: oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Weinig spiermassa

    Bij minder spiermassa, zoals bij lang in bed liggen, na een amputatie of op hoge leeftijd, daalt kreatinine; een lage waarde is meestal geen reden tot zorg.

  • Zwangerschap

    Tijdens de zwangerschap kan kreatinine iets lager zijn.

Wat de waarde verhoogt

  • Minder goed werkende nieren

    Een nierontsteking, schade aan de nieren door een giftige stof of een geneesmiddel, een auto-immuunziekte, of een belemmerde urineafvoer door prostaatziekte of nierstenen kan kreatinine verhogen.

  • Minder bloed naar de nieren

    Uitdroging, hartfalen of shock verminderen de doorbloeding van de nieren, en dat kan kreatinine verhogen.

  • Veel spiermassa of spierschade

    Hoeveel kreatinine het lichaam maakt hangt af van lengte en spiermassa, en spierschade, bijvoorbeeld door een ongeluk, verhoogt kreatinine tijdelijk.

  • Vlees, creatine of testosteron

    Creatinesupplementen, veel vlees en testosteron kunnen kreatinine verhogen zonder dat de nieren slechter werken; in één onderzoek bij gezonde volwassen mannen steeg kreatinine binnen 1,5 tot 3,5 uur na 225 gram gekookt vlees met 52 procent, en de stijging hield tot 24 uur aan.

  • Het antibioticum trimethoprim

    Trimethoprim remt de uitscheiding van kreatinine door de nieren, waardoor kreatinine stijgt terwijl de nierfiltratie gelijk blijft.

Kreatinine: leefstijl en deze waarde

Een verhoogde kreatinine bespreekt u met uw huisarts. Nierschade kan volgens Thuisarts komen door onder meer hoge bloeddruk, diabetes, roken, een te hoog cholesterol en overgewicht, en hoe meer van die oorzaken, hoe groter de kans op schade aan bloedvaten en nieren.

Kreatinine: veelgestelde vragen

Is kreatinine hetzelfde als creatinine?

Ja, creatinine is een andere naam voor kreatinine, zoals de NVKC en Unilabs vermelden.

Waarom hebben mannen een hogere kreatinine dan vrouwen?

Mannen hebben volgens de NVKC veelal een hogere kreatinine dan vrouwen, omdat de hoeveelheid die het lichaam maakt afhangt van lichaamslengte en spiermassa. Star-SHL, Unilabs, Certe en Diagnostiek voor U geven aparte waarden voor mannen en vrouwen.

Wat is cystatine C?

Cystatine C is een stof die volgens de NVKC in bijna alle lichaamscellen wordt gevormd, en die wordt aangevraagd als de kreatininetest geen goede informatie geeft, zoals bij levercirrose, zeer dikke mensen, ondervoeding of weinig spiermassa.

Kreatinine: bronnen

  1. den Elzen WPJ, Brouwer N, Thelen MH, Le Cessie S, Haagen I-A, Cobbaert CM. NUMBER: standardized reference intervals in the Netherlands using a 'big data' approach. Clin Chem Lab Med 2018;57(1):42-56. (opgehaald 2026) doi.org
  2. Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
  3. Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
  4. Certe, Bepalingenwijzer (referentiewaarden per bepaling), bepalingenwijzer.certe.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenwijzer.certe.nl
  5. Diagnostiek voor U, eLabgids (Referentiewaarden DvU), diagnostiek.getincontrol.eu, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) diagnostiek.getincontrol.eu
  6. NVKC, Alles over testen: Kreatinine, allesovertesten.nl, geraadpleegd 2026-10-12 (opgehaald 2026) allesovertesten.nl
  7. Jiang R, et al. Overview of pseudo-acute kidney injury. Ren Fail 2026;48(1):2650028. (opgehaald 2026) pmc.ncbi.nlm.nih.gov
  8. Delanaye P, et al. Trimethoprim, creatinine and creatinine-based equations. Nephron Clin Pract 2011;119(3):c187-193. (opgehaald 2026) pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Testproducten

Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.

Hart & bloedvaten

Hart-checkup

Een uitgebreid bloedonderzoek met 12 hart- en vaatwaarden — het volledige cholesterolprofiel, Apo(B), Lp(a), hsCRP, homocysteïne en bloedsuiker — voor inzicht in je hart- en vaatgezondheid.

Cholesterol Totaal LDL Cholesterol HDL Cholesterol Non-HDL-cholesterol Cholesterol/HDL-ratio Triglyceriden Apo(B) (Apolipoproteïne B) Lp(a) hsCRP (Hoog Sensitief CRP) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) LDL/HDL-ratio
€209,-
Algemene checkup

Algemene checkup

Een breed bloedonderzoek met 18 waarden uit lever, nieren, schildklier, hart, vitamines en bloedbeeld.

ALAT (Alanine-aminotransferase) Gamma-GT Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Cholesterol Totaal HDL Cholesterol LDL Cholesterol Triglyceriden Glucose (Nuchter) Vitamine D (25-OH) Vitamine B12 Ferritine Hemoglobine Leukocyten Trombocyten CRP (C-Reactief Proteïne) MCV Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€199,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad

Kreatinine

€7,-