Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Hematologie

Leukocyten (witte bloedcellen): normaalwaarde en wat te hoog of te laag betekent

Leukocyten, of witte bloedcellen, worden gemaakt in het beenmerg en beschermen het lichaam tegen infecties. Bij een infectie vallen ze ziekteverwekkers zoals bacteriën, schimmels en virussen aan en vernietigen ze die.

Een verhoogd aantal leukocyten heet leukocytose en kan volgens de NVKC komen door een infectie, leukemie, een verwonding of stress; een verlaagd aantal heet leukopenie. Hoeveel leukocyten er in het bloed zitten, is alleen met bloedonderzoek te tellen.

Het aantal leukocyten wordt gegeven in miljarden per liter (× 10^9/l). Star-SHL hanteert 4,3 tot 10,0 × 10^9/l vanaf 18 jaar, Certe 4,0 tot 10,0 vanaf 18 jaar, en Unilabs en Diagnostiek voor U 4,0 tot 10,0 boven 15 jaar.

Beoordeling door arts inbegrepen

Leukocyten zijn de witte bloedcellen die het lichaam tegen infecties beschermen. Star-SHL hanteert 4,3 tot 10,0 × 10^9/l vanaf 18 jaar, Certe 4,0 tot 10,0 vanaf 18 jaar, en Unilabs en Diagnostiek voor U 4,0 tot 10,0 boven 15 jaar.

  • Een verhoogd aantal leukocyten heet leukocytose, een verlaagd aantal leukopenie.
  • De leukocytentelling is volgens de NVKC vaak onderdeel van een compleet bloedonderzoek.
  • Een aantal leukocyten boven 100.000 per kubieke millimeter (mm³) komt volgens een Amerikaans overzichtsartikel uit 2015 bijna altijd door leukemie of een verwante beenmergziekte.

Referentiewaarden

Bekijk de waarde die voor jou geldt:

Kies man of vrouw — dit bereik verschilt per geslacht.

Vul je leeftijd in — dit bereik verandert met de leeftijd.

Dit bereik hangt ook af van bijvoorbeeld cyclusfase of afnamemateriaal; de gemarkeerde rijen gelden voor jouw groep.

Man Jouw groep
10^9/l
Laag 4 Normaal 10 Hoog
Vrouw Jouw groep
10^9/l
Laag 4 Normaal 10 Hoog

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Check je eigen waarde

Leukocyten: wat Nederlandse laboratoria hanteren

Referentiewaarden per groep, in 10^9/l
Star-shl · Iedereen · 18–110 jaar 4,3–10,0 10^9/l
4,3 10
Unilabs · Iedereen · 15 jaar en ouder 4–10 10^9/l
4 10
Certe · Man · 18 jaar en ouder 4–10 10*9/L
4 10
Certe · Vrouw · 18 jaar en ouder 4–10 10*9/L
4 10
Diagnostiek voor U · Iedereen · 16 jaar en ouder 4–10 /nL
4 10
0 11 10^9/l

Bron: Star-shl

Bron: Unilabs

Bron: Certe

Bron: Diagnostiek voor U

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

Leukocyten: wat deze test meet

De leukocytentelling meet hoeveel witte bloedcellen er in het bloed zitten, uitgedrukt in miljarden per liter (× 10^9/l). Unilabs noemt de bepaling ook WBC, de Engelse afkorting voor white blood cells.

De telling wordt volgens de NVKC vaak uitgevoerd als onderdeel van een compleet bloedonderzoek. Volgens de NVKC kunnen er kleine verschillen in de grenzen zijn, afhankelijk van het laboratorium waar de waarde is gemeten.

Leukocyten: waarom deze waarde ertoe doet

Het aantal leukocyten laat volgens de NVKC zien of het afweersysteem goed functioneert, en een verlaagde telling duidt op een verminderde werking ervan. De telling wordt volgens de NVKC ook gebruikt om infecties of leukemie op te sporen, en in die gevallen is het aantal vaak verhoogd.

Volgens een Amerikaans overzichtsartikel uit 2015 is een verhoogd aantal neutrofielen, een soort witte bloedcellen, de meest voorkomende vorm van een leukocytose. Dat artikel noemt infecties, stress, chronische ontsteking en medicijnen als mogelijke oorzaken daarvan.

Leukocyten: zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
In welke test
Bloedbeeld-checkup · €109,- · Algemene checkup · €199,-
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

Leukocyten: wanneer is meten zinvol?

Leukocyten worden volgens de NVKC geteld om ontstekingen of leukemie op te sporen, of om te controleren of het afweersysteem goed functioneert. De NVKC noemt als voorbeeld van een minder goed werkende afweer het gebruik van chemotherapie en ernstige infectieziekten zoals hiv.

Leukocyten: klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een laag aantal leukocyten heet leukopenie en kan volgens de NVKC het gevolg zijn van chemotherapie, bestraling of afwijkingen in het afweersysteem. Bij een tekort aan neutrofielen kan het beeld volgens een Amerikaans overzichtsartikel uit 2025 variëren van geen klachten tot een ernstige ziekte waarvoor opname nodig is.

Neutropenie met koorts noemt dat artikel een spoedgeval bij kanker: het gaat dan om koorts samen met minder dan 500 neutrofielen per microliter (µL).

Hoge waarden

Bij een hoog aantal leukocyten, leukocytose, kunnen volgens een Amerikaans overzichtsartikel uit 2015 koorts en pijn passen bij een infectie of een kwaadaardige ziekte, terwijl vermoeidheid, nachtzweten, gewichtsverlies, snel blauwe plekken krijgen of bloedingen op een kwaadaardige oorzaak kunnen wijzen.

Een aantal van ongeveer 50 tot 100 × 10^9 per liter wordt volgens hetzelfde artikel soms een leukemoïde reactie genoemd, die kan voorkomen bij sommige ernstige infecties, sepsis, orgaanafstoting of solide tumoren. Een aantal boven 100.000 per kubieke millimeter (mm³) komt volgens het artikel bijna altijd door leukemie of een verwante ziekte van het beenmerg.

Leukocyten: oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Chemotherapie

    Chemotherapie remt het afweersysteem en kan het aantal witte bloedcellen verlagen.

  • Bestraling

    Na bestraling kan het aantal witte bloedcellen dalen.

  • Afwijkingen in het afweersysteem

    Een verlaagd aantal witte bloedcellen wijst op een afweersysteem dat minder goed werkt, zoals bij ernstige infectieziekten als hiv.

Wat de waarde verhoogt

  • Infectie

    Witte bloedcellen vallen bacteriën, schimmels en virussen aan, en bij een infectie is hun aantal vaak verhoogd.

  • Leukemie

    Bij leukemie worden witte bloedcellen ongeremd aangemaakt.

  • Verwonding

    Na een verwonding kan het aantal witte bloedcellen stijgen.

  • Stress

    Ook stress kan een verhoogd aantal witte bloedcellen geven.

Leukocyten: leefstijl en deze waarde

Een Amerikaans overzichtsartikel uit 2015 noemt roken, overgewicht, sommige medicijnen, het ontbreken van de milt en chronische ontstekingsziekten als oorzaken van een verhoogd aantal leukocyten die geen kwaadaardige ziekte zijn.

Volgens datzelfde artikel wijst een verhoging die uren tot dagen duurt op andere mogelijke oorzaken, zoals infecties, acute leukemie of stressreacties, dan een verhoging die weken tot maanden aanhoudt.

Leukocyten: veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen leukocytose en leukopenie?

Leukocytose is een verhoogd aantal leukocyten en leukopenie een verlaagd aantal. Volgens de NVKC kan leukocytose komen door een infectie, leukemie, een verwonding of stress, en leukopenie door chemotherapie, bestraling of afwijkingen in het afweersysteem.

Kan het aantal leukocyten snel veranderen?

Ja, het aantal leukocyten in het bloed kan volgens een Amerikaans overzichtsartikel uit 2015 binnen uren verdubbelen na bepaalde prikkels, omdat er een grote voorraad neutrofielen, een soort witte bloedcellen, in het beenmerg ligt en een tweede voorraad langs de vaatwand in de bloedvaten. Dat artikel noemt een operatie, inspanning, een verwonding en emotionele stress als prikkels die een snelle stijging kunnen geven.

Waarom wordt het aantal leukocyten naast rode bloedcellen en bloedplaatjes bekeken?

Een verhoogd aantal leukocyten samen met afwijkingen in de rode bloedcellen of de bloedplaatjes wijst volgens een Amerikaans overzichtsartikel uit 2015 op een probleem in het beenmerg zelf. Volgens dat artikel hoort daar onderzoek door een specialist in bloedziekten op te volgen.

Leukocyten: bronnen

  1. Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
  2. Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
  3. Certe, Bepalingenwijzer (referentiewaarden per bepaling), bepalingenwijzer.certe.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenwijzer.certe.nl
  4. Diagnostiek voor U, eLabgids (Referentiewaarden DvU), diagnostiek.getincontrol.eu, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) diagnostiek.getincontrol.eu
  5. NVKC, Alles over testen: WBC, allesovertesten.nl, geraadpleegd 2026-10-03 (opgehaald 2026) allesovertesten.nl

Testproducten

Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.

Bloedbeeld & afweer

Bloedbeeld-checkup

Een bloedonderzoek met 10 waarden voor bloedbeeld en afweer — hemoglobine, hematocriet, leukocyten met differentiatie, trombocyten, MCV, MCH, MCHC, CRP en BSE — voor inzicht in bloed en ontsteking.

Hemoglobine Hematocriet Leukocyten Leukocyten Differentiatie Trombocyten MCV MCH (Gemiddeld Hemoglobinegehalte) MCHC (Gemiddelde Hemoglobineconcentratie) CRP (C-Reactief Proteïne) Erythrocyten Ferritine
€109,-
Algemene checkup

Algemene checkup

Een breed bloedonderzoek met 18 waarden uit lever, nieren, schildklier, hart, vitamines en bloedbeeld.

ALAT (Alanine-aminotransferase) Gamma-GT Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Cholesterol Totaal HDL Cholesterol LDL Cholesterol Triglyceriden Glucose (Nuchter) Vitamine D (25-OH) Vitamine B12 Ferritine Hemoglobine Leukocyten Trombocyten CRP (C-Reactief Proteïne) MCV Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€199,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad

Leukocyten

€9,-